Urlop macierzyński - problemy z prawem równości i potrzeba reformy
Przepisy dotyczące równości w Irlandii Północnej różnią się od tych obowiązujących w pozostałej części Wielkiej Brytanii, ponieważ kompetencje w zakresie wdrażania ustawodawstwa antydyskryminacyjnego należą do Zgromadzenia Irlandii Północnej. Rząd Wielkiej Brytanii ujednolicił przepisy antydyskryminacyjne w ramach jednego skonsolidowanego aktu prawnego, jakim jest ustawa o równości z 2010 r. Natomiast Zgromadzenie Irlandii Północnej przyjęło szereg aktów prawnych, które regulują poszczególne obszary związane z równością i dyskryminacją.
Ustawodawstwo antydyskryminacyjne zostało również zharmonizowane w ramach ustaw o równym statusie w Republice Irlandii.
Efektem harmonizacji jest zapewnienie pewności prawnej i ogólne uproszczenie prawa antydyskryminacyjnego. Obecnie podejście przyjęte w Irlandii Północnej jest archaiczne i nadal prowadzi do niesprawiedliwego traktowania i wyników dla jednostek; szczególnie w odniesieniu do praw kobiet w ciąży w miejscu pracy.
Ciąża i macierzyństwo - prawo
Dwa kluczowe akty prawne regulujące tę dziedzinę w Irlandii Północnej to rozporządzenie w sprawie dyskryminacji ze względu na płeć (Irlandia Północna) z 1976 r. oraz rozporządzenie w sprawie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego (Irlandia Północna) z 1999 r.
Przepisy te określają podstawowe wymagania pracodawców w odniesieniu do równego wynagrodzenia i urlopu rodzicielskiego. Chociaż przepisy są wystarczająco jasne w zakresie dozwolonego czasu urlopu macierzyńskiego i ogólnych obowiązków pracodawców, istnieją znaczne niedociągnięcia w porównaniu z przepisami brytyjskimi.
Badanie przeprowadzone przez Komisję ds. Równości w Irlandii Północnej ujawniło poważne problemy w zakresie bezpośredniej i pośredniej dyskryminacji kobiet w ciąży. 50% kobiet, które wzięły udział w badaniu, uznało, że urlop macierzyński negatywnie wpłynął na ich perspektywy zawodowe. Przykłady niesprawiedliwego traktowania obejmowały rozwiązanie stosunku pracy, zmianę stanowiska oraz utratę szansy na podwyżkę wynagrodzenia.
Ustawa o równości z 2010 r. określa prawo dotyczące urlopu macierzyńskiego i urlopu ciążowego w znacznie bardziej uproszczony sposób. Ma to tę zaletę, że umożliwia laikom, takim jak pracownicy i pracodawcy, łatwe poruszanie się po odpowiednich przepisach w tej dziedzinie. Ponadto ustawa o równości z 2010 r. zapewnia większą ochronę kobietom korzystającym z urlopu macierzyńskiego.
Na przykład, ustawa o równości z 2010 r. wprowadza wyraźną lub dorozumianą "klauzulę macierzyńską" do umowy o pracę ciężarnej pracownicy, która stanowi, że wszelkie podwyżki wynagrodzenia, które otrzymuje lub otrzymałaby, gdyby nie była na urlopie, muszą zostać uwzględnione przy obliczaniu jej wynagrodzenia związanego z macierzyństwem. Ponadto każda premia, do której pracownica byłaby uprawniona, musi zostać wypłacona w momencie, w którym otrzymałaby ją, gdyby nie przebywała na urlopie macierzyńskim.
Reforma legislacyjna
Istnieją przekonujące argumenty przemawiające za harmonizacją prawa antydyskryminacyjnego w Irlandii Północnej w ramach jednego skonsolidowanego aktu prawnego. Obecne problemy związane z dyskryminacją ze względu na ciążę i macierzyństwo są objawem zagmatwanego i przestarzałego prawodawstwa, które jest niezwykle trudne zarówno dla pracodawców, jak i pracowników.
W 2008 roku Komitet ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet przeprowadził analizę sytuacji kobiet w Wielkiej Brytanii. W sprawozdaniu poruszono szereg kwestii związanych z dyskryminacją i zalecono opracowanie jednolitego aktu prawnego dotyczącego równości. Dwa lata później uchwalono ustawę o równości z 2010 roku, która okazała się niezwykle skuteczna w ochronie praw kobiet, zwłaszcza w zakresie urlopu macierzyńskiego.
Zgromadzenie Irlandii Północnej nie zaktualizowało ani nie zharmonizowało swoich przepisów dotyczących równości, a zatem nie dotrzymało kroku zmianom w innych jurysdykcjach.
Wdrożenie jednej zharmonizowanej ustawy o równości w Irlandii Północnej jest konieczne, aby zapewnić jednolitą ochronę wszystkim obywatelom i zmniejszyć rozbieżności w prawie z innymi częściami Wielkiej Brytanii i Irlandii.
Szczególnie ważne jest, aby kwestia ciąży i macierzyństwa została uwzględniona i dostosowana do standardów określonych w ustawie o równości z 2010 roku.